Porte (Dizek) Nedir Nasıl Okunur?

Porte(Dizek) Nedir Nasıl Okunur?

Porte ya da diğer adıyla dizek,

5 çizgi 4 aralıktan oluşan bir şekildir porte üzerine müzikte kullanılan notaları yazarız. Üzerine yazılan notalar sesin yüksekliğine yani frekansına göre sıralanır. Porte üzerine yazılan notaların isimlendirilebilmesi için portenin başına anahtar denilen bir işaret konulur. Bazı frekansların, portenin dışına çıktığı durumlarda ek çizgi çizilir. Fakat sürekli ek çizgi çizmek yerine portenin ifade ettiği anlamı değiştirmek daha mantıklıdır. Bu yüzden sol anahtarı, fa anahtarı, do anahtarı gibi farklı anahtarlar farklı enstrümanlar için kullanılır.

En sık kullanılan anahtar sol anahtarıdır. Notalar “Do-Re-Mi-Fa-Sol-La-Si” şeklinde sıralanır. Yalnızca bu sıralamanın konumu anahtara göre değişir. Sol anahtarında 5 çizgiden en altta bulunan çizgide “Mi” notası bulunur. Bu durumda “Do-Re-Mi-Fa-Sol-La-Si” sıralamasına göre “Mi” notasından sonra “Fa” notası geldiğine göre en alt çizginin hemen üstündeki aralığın ismini “Fa” olduğunu bulabilirim. “Fa” notasının hemen üstünden alttan 2. çizgi bulunur sıralamaya bakılacak olursak bu çizgideki notanın “Sol” notası olduğunu kolayca anlarız. “Sol” notasının üstündeki aralıkta yani alttan 2. aralıkta bulunan notanın “La” notası ve “La” notasının üstünde “Si” notasının olduğunu sıralamaya bakarak kolayca bulabilirim.

Peki “Do” ve “Re” notası nerede?

Sıralamaya göre “Mi” notasının hemen altında “Re” notasının olduğunu bildiğime göre portenin en altındaki çizginin de hemen altına “Re” notasının geldiğini kolayca bulabilirim peki “Do” notasını da “Re” notasının bir altına yazmam gerekiyorsa bunu nasıl yazacağım? Çizgi bitti çizginin bittiği durumda ek çizgi dediğimiz var olan çizgilerin devamı niteliğinde kısa bir çizgi çizeriz. “Re” notasının altına bir ek çizgi çizip üzerine “Do” notası yazılır peki her seferinde bu sıralamaya mı bakacağım ya da her şeyi bir kenara bırakıp tüm notaların yerlerini ezberlemem mi gerekiyor? Hayır. Hepsini birden ezberlemek başlangıçta zorlayıcı bir durum olacaktır. Bunun yerine “Do-Re-Mi-Fa-Sol-La-Si” sıralamasına göre porte üzerindeki bazı notaların yerlerini ezberleyip referans alarak bulmak bize kolaylık sağlayacaktır. Örneğin yalnızca aralıklarda bulunan 4 notayı ezberlemek diğer notaları bulmamızı kolaylaştıracaktır. 4 aralıkta bulunan notalar aşağıdan yukarıya doğru sırasıyla şu şekildedir “Fa-La-Do-Mi”. Bu 4 notanın yerini ve “Do-Re-Mi-Fa-Sol-La-Si” sıralamasını ezberlememiz yeterli olacaktır. Örneğin “Fa” notasından sonra “Sol” notasının geldiğini sıralamadan bildiğime göre ve en alttaki aralıkta “Fa” notasının olduğunu bildiğime göre bir üstünde yani alttan 2. çizgide “Sol” notasının olduğunu kolayca bulabilirim. Bu şekilde ilerlemek işlerimizi kolaylaştıracaktır. Sevgilerimle..